Markið sem aldrei var dæmt

Þetta gerðist sunnudaginn 13. apríl 1997. Chesterfield hafði aldrei verið stórveldi í enskri knattspyrnu. Félagið frá Derbyshire var vant því að berjast í neðri deildunum, langt frá auðæfum úrvalsdeildarinnar.

Tímabilið 1996–97 fór hins vegar eitthvað óvenjulegt að gerast. Undir stjórn Johns Duncan vann Chesterfield sig í gegnum fyrstu umferðir enska bikarsins. Liðið sló meðal annars út Bolton Wanderers, þar sem hinn 19 ára Kevin Davies skoraði þrennu, og úrvalsdeildarlið Nottingham Forest, sem tapaði 1–0 á Saltergate.

Sigur gegn Wrexham í átta liða úrslitum tryggði Chesterfield sæti í undanúrslitum.

Andstæðingurinn var Middlesbrough, sem hafði eytt stórfé í að laða til sín leikmenn á borð við Fabrizio Ravanelli, Juninho og Emerson.

Á meðan Middlesbrough hafði stjörnur með alþjóðlega reynslu var Chesterfield skipað leikmönnum sem flestir höfðu aldrei komið nálægt jafn stórum leik. Fyrirliði Chesterfield var Sean Dyche, sá sami og síðar átti eftir að verða þekktur knattspyrnustjóri í ensku úrvalsdeildinni.

Undanúrslitaleikurinn átti að fara fram á Old Trafford. Fyrir leikinn bauðst leikmönnum Chesterfield að fara í skoðunarferð um leikvanginn. Þeir afþökkuðu boðið. Þeir ætluðu ekki að mæta sem ferðamenn.

Draumurinn byrjar að rætast

Fyrri hálfleikur var markalaus, en undir lok hans fékk Vladimír Kinder, varnarmaður Middlesbrough, sitt annað gula spjald og var rekinn af velli. Chesterfield hafði nú manni fleiri.

Andy Morris kom litla liðinu yfir í síðari hálfleik og skömmu síðar var brotið á honum innan vítateigs. John Duncan hafði tekið ákvörðun um hver ætti að taka vítið. Sean Dyche gekk að boltanum og skoraði. Staðan var 2–0.

Á Old Trafford voru stuðningsmenn Chesterfield farnir að trúa því að hið ómögulega gæti gerst. Leikmennirnir sjálfir voru ekki ónæmir fyrir tilhugsuninni. Jonathan Howard viðurkenndi síðar að á þessum tímapunkti hefði hann farið að hugsa um hvernig jakkaföt liðið myndi klæðast í úrslitaleiknum á Wembley.

Middlesbrough átti þó enn öflug vopn. Fabrizio Ravanelli minnkaði muninn í 2–1 og stórliðið var komið aftur inn í leikinn. Það var þá sem atvikið gerðist.

Boltinn sem fór yfir línuna

Jonathan Howard fékk boltann inni í vítateig Middlesbrough og lét vaða. Skotið var af miklum krafti. Boltinn skall í neðri hluta þverslánnar og niður við marklínuna áður en hann hrökk aftur út á völlinn. Leikmenn Chesterfield heimtuðu mark.

Sjónvarpsupptökur bentu eindregið til þess að boltinn hefði farið allur yfir marklínuna. Aðstoðardómarinn virtist meira að segja hafa byrjað að hlaupa í átt að miðju, eins og mark hefði verið skorað. David Elleray, dómari leiksins, dæmdi hins vegar ekki mark. Hann hafði flautað vegna brots í kjölfar skotsins. Staðan var áfram 2–1.

Ef markið hefði verið dæmt hefði Chesterfield komist í 3–1 gegn tíu leikmönnum Middlesbrough, með rúmar tuttugu mínútur eftir. Það hefði ekki tryggt sigur, en líkurnar á því að litla liðið færi á Wembley hefðu aukist verulega. Þess í stað fékk Middlesbrough vítaspyrnu skömmu síðar. Craig Hignett skoraði og jafnaði 2–2. Leikurinn fór í framlengingu.

Síðustu sekúndurnar

Gianluca Festa kom Middlesbrough í 3–2 í framlengingunni. Nú virtist ævintýri Chesterfield lokið. Leikmenn félagsins voru örmagna eftir átökin. Stuðningsmennirnir héldu þó áfram að hvetja þá til dáða.

Þegar rúm mínúta var eftir af framlengingunni barst boltinn inn í vítateig Middlesbrough frá Chris Beaumont. Jonathan Howard stökk upp en náði ekki að skalla boltann. Fyrir aftan hann kom Jamie Hewitt.

Hewitt var fæddur í Chesterfield og hafði verið stuðningsmaður félagsins frá barnæsku. Hann náði að skalla boltann í netið. 3–3. Aðeins 65 sekúndur voru eftir af framlengingunni.

Leikmenn Chesterfield hlupu hver að öðrum og fögnuðu eins og þeir hefðu unnið bikarinn. Gegn öllum líkindum hafði félagið tryggt sér annan möguleika. Endurtekinn undanúrslitaleikur skyldi fara fram á Hillsborough.

Það sem hefði getað orðið

Í seinni leiknum var Middlesbrough einfaldlega sterkara. Liðið vann 3–0 og tryggði sér sæti í úrslitaleiknum á Wembley, þar sem Chelsea hafði betur, 2–0. Draumur Chesterfield var úti.

Fyrir Jonathan Howard var þó eitt atriði sem sat eftir.

Eftir fyrri leikinn hitti hann sjónvarpsmanninn Martin Tyler, sem hafði lýst leiknum fyrir Sky Sports. Tyler sagði honum að skotið hans hefði farið yfir marklínuna. Howard hafði ekki sjálfur áttað sig á því þegar atvikið gerðist. Hann var svo einbeittur að ná frákastinu að hann gerði sér ekki grein fyrir því hversu nálægt hann hafði verið að skora mark sem hefði getað breytt sögu félagsins.

Árum síðar hitti Howard dómarann David Elleray aftur. Þeir ræddu atvikið og samkvæmt Howard baðst Elleray afsökunar. Engin afsökun gat þó breytt úrslitunum. Chesterfield hafði komið inn í undanúrslitin sem litla liðið sem enginn taldi eiga möguleika. Félagið yfirgaf keppnina eftir að hafa staðið aðeins hársbreidd frá því að skrifa einn merkilegasta kafla í sögu enska bikarsins.

Hver veit hvað hefði gerst ef dómarinn hefði bent á miðjuna? Það er spurning sem stuðningsmenn Chesterfield hafa þurft að lifa með síðan.

Heimildir: BBC Sport · The Guardian

Mynd gerð af AI.