Hlaupa sigurvegararnir í raun meira en þeir sem tapa?

Það eru orðin nánast sjálfvirk viðbrögð þegar knattspyrnulið tapar leik að gagnrýna leikmenn fyrir að hlaupa ekki nógu mikið. Ný rannsókn Opta á ensku úrvalsdeildinni bendir þó til þess að sambandið á milli hlaupalengdar og árangurs sé mun flóknara en margir halda.

Fimm kílómetrar. Það var munurinn á þeirri vegalengd sem leikmenn Tottenham og Manchester United lögðu að baki þegar liðin gerðu 1–1 jafntefli á dögunum. Tottenham hljóp meira. Manchester United fékk á sig gagnrýni.

Jamie Redknapp, fyrrverandi leikmaður Liverpool og Tottenham, sagði í umfjöllun Sky Sports að lið yrðu að hlaupa meira en andstæðingurinn, eða að minnsta kosti halda í við hann, ef þau ætluðu sér að vinna leiki í ensku úrvalsdeildinni.

Þetta er kunnuglegt viðhorf. Þegar lið tapar er hlaupatölfræðin gjarnan dregin fram sem sönnun þess að leikmenn hafi ekki lagt sig nægilega fram. Vandinn er sá að tölurnar segja ekki endilega alla söguna.

Munurinn á efstu og neðstu liðunum er ótrúlega lítill

Í rannsókn sem Ryan Benson hjá Opta Analyst birti 16. október var hlaupatölfræði úr ensku úrvalsdeildinni borin saman við árangur liðanna. Niðurstöðurnar eru athyglisverðar. Tíu efstu lið úrvalsdeildarinnar á síðasta tímabili hlupu að meðaltali samtals 4.363 kílómetra yfir tímabilið. Liðin í neðri helmingnum hlupu að meðaltali 4.332 kílómetra. Munurinn var aðeins 31 kílómetri yfir 38 deildarleiki. Það jafngildir rétt rúmlega 800 metrum á leik hjá heilli liðsheild.

Þegar aðeins var horft á vegalengd sem leikmenn lögðu að baki á miklum hraða var munurinn einnig lítill. Efri helmingurinn var um þrjú prósentum yfir þeim neðri. Þessar tölur benda ekki til þess að þau lið sem hlaupa mest séu sjálfkrafa þau bestu.

Arsenal og Manchester City voru vissulega ofarlega þegar heildarhlaupalengd var skoðuð, en nokkur lið sem enduðu hátt í deildinni voru aðeins um miðja röð í þeim tölum.

Meira hlaup tryggir ekki betri árangur

Opta skoðaði einnig hvernig lið stóðu sig miðað við væntingar fyrir tímabilið. Þar komu fram athyglisverðar andstæður. Sunderland og Manchester United stóðu sig mun betur en spálíkan Opta hafði gert ráð fyrir, þrátt fyrir að hvorugt liðið væri meðal tíu þeirra hlaupaglöðustu.

Crystal Palace og Newcastle voru hins vegar meðal tíu efstu liðanna hvað hlaupalengd varðaði, en náðu lakari árangri en vænst hafði verið. Þetta er mikilvæg vísbending um að ekki sé hægt að leggja að jöfnu mikið hlaup og góða frammistöðu.

Lið getur hlaupið mikið vegna þess að það er sífellt að elta boltann. Annað lið getur hlaupið minna vegna þess að það heldur boltanum betur, stýrir hraða leiksins og neyðir andstæðinginn til að færa sig. Hvorugt segir eitt og sér til um hversu vel liðið er að spila.

Fimm kílómetra munur getur þó skipt máli

Hér verður rannsóknin enn áhugaverðari. Þegar Opta skoðaði einstaka leiki kom í ljós að stór munur á hlaupalengd gat farið saman við verulega minni möguleika á sigri. Frá upphafi síðasta tímabils höfðu komið upp 86 tilvik þar sem lið hljóp að minnsta kosti fimm kílómetrum minna en andstæðingurinn. Þessi lið unnu aðeins tíu sinnum. Það jafngildir 11,6 prósenta sigurhlutfalli.

Í 20 þessara leikja hafði að minnsta kosti eitt rautt spjald verið sýnt. Þegar þeim leikjum var sleppt stóðu eftir 66 leikir þar sem liðið sem hljóp að minnsta kosti fimm kílómetrum minna vann aðeins átta sinnum. Sigurhlutfallið var þá 12,1 prósent.

Þetta eru tölur sem ekki er hægt að horfa fram hjá. Þær sýna þó ekki að aukið hlaup sé sjálft orsök sigursins. Lið sem lendir undir getur til dæmis breytt leikskipulagi sínu, á meðan mótherjinn ver forystuna. Rauð spjöld, leikaðferð og aðstæður geta einnig haft mikil áhrif.

Mikilvægasti munurinn er því sá að hlaupalengd virðist hafa takmarkað forspárgildi um árangur yfir heilt tímabil, þótt mjög mikill munur í einstökum leikjum geti verið vísbending um það hvernig leikurinn þróast.

Hlaupið sem skiptir máli sést ekki alltaf í tölunum

Ímyndum okkur tvö lið. Annað lið pressar hátt á vellinum. Leikmennirnir hlaupa stöðugt á milli andstæðinga, reyna að loka sendingaleiðum og vinna boltann. Hitt liðið ver svæði sín af yfirvegun. Leikmennirnir halda stuttum vegalengdum sín á milli, lesa leikinn og neyða andstæðinginn til að senda boltann til hliðar. Fyrra liðið gæti hlaupið mun meira.

Það þýðir ekki endilega að það sé að verjast betur. Leikmaður sem staðsetur sig rétt getur komið í veg fyrir hættulega sókn án þess að þurfa að hlaupa marga metra. Sá sem er illa staðsettur gæti hins vegar þurft að hlaupa langa vegalengd til að reyna að leiðrétta mistökin.

Svipað gildir í sóknarleiknum. Rétt tímasett hlaup inn fyrir vörn getur skapað marktækifæri, jafnvel þótt það sé aðeins nokkrir metrar. Tíu tilgangslaus hlaup gera það ekki endilega.

Klopp og Guardiola hafa lengi bent á þetta

Tveir þekktustu knattspyrnustjórar síðustu ára hafa báðir fjallað um þennan mun. Jürgen Klopp lagði mikla áherslu á ákefð og hápressu hjá Liverpool, en benti einnig á að lið þyrftu ekki að hlaupa ákveðinn fjölda kílómetra til að ná árangri. Það skipti máli að velja réttu augnablikin og bregðast rétt við aðstæðum.

Pep Guardiola hefur sömuleiðis gagnrýnt þá hugsun að hlaupalengd ein og sér segi til um gæði leikmanna. Hann hefur bent á að það sé ekki nóg að hlaupa mikið. Leikmenn verði að vita hvenær þeir eigi að hlaupa og hvers vegna. Þetta eru ólíkar leikaðferðir, en hugsunin á bak við þær er sú sama. Hreyfing án tilgangs er lítils virði.

Hvað segja hlaupatölurnar okkur þá?

Hlaupatölfræði er gagnleg. Hún getur hjálpað þjálfurum að fylgjast með líkamlegu álagi, bera saman frammistöðu leikmanna og greina hvort liðið sé að framkvæma ákveðna þætti leikskipulagsins. Hins vegar verður að skoða hana í samhengi.

Það er til dæmis áhugavert að í rannsókn Opta reyndist hlaupalengd þegar lið var með boltann hafa sterkari tengsl við lokastöðu í deildinni en aðrar hlaupatölur sem voru skoðaðar.

Það þarf þó ekki að þýða að hlaupið hafi skapað árangurinn. Lið sem halda boltanum vel hafa einfaldlega fleiri tækifæri til að hreyfa sig á meðan þau eru með hann.

Hlaupatölurnar geta því bæði verið afleiðing af leikskipulagi og vísbending um hvernig því er framfylgt. Það væri jafnframt rangt að túlka rannsóknina þannig að leikmenn þurfi ekki að leggja hart að sér. Hraði, úthald og vinnusemi eru áfram mikilvægir þættir í nútímaknattspyrnu. Spurningin er hvort meira sé alltaf betra. Rannsókn Opta bendir eindregið til þess að svo sé ekki.

Næst þegar knattspyrnusérfræðingur gagnrýnir lið fyrir að hafa hlaupið fimm kílómetrum minna en andstæðingurinn er því ástæða til að spyrja nánar. Var liðið að sýna litla ákefð? Var leikskipulagið rangt? Hafði andstæðingurinn einfaldlega meiri stjórn á leiknum?

Eða var liðið að hlaupa minna vegna þess að það þurfti þess ekki?

Þegar allt kemur til alls skiptir ekki aðeins máli hversu langt leikmenn hlaupa. Það skiptir máli hvert þeir hlaupa, hvenær þeir hlaupa og hvað þeir gera þegar þeir komast á áfangastað.

Heimildir: Opta Analyst · The Guardian

Mynd gerð af AI